Xích cẩu hàng

Xích cẩu hàng trong nhóm nâng hạ tải

Xích cẩu hàng phục vụ việc móc và nâng tải bằng cầu trục, pa lăng hoặc cần cẩu. Nhóm hiện có ba cấu hình chính hãng FERVI Italia, phân biệt theo số chân xích và dải tải trọng. Người dùng chọn theo hình dạng vật nâng, số điểm móc trên tải và chiều dài cần thiết. Ba mã trong nhóm gồm PDC1-, PDC2- và PDC4-.

Cấu hình một chân dùng cho tải có một điểm móc duy nhất ở phía trên. Cấu hình hai chân chia lực sang hai điểm, giúp giữ phương cân bằng hơn khi nâng. Cấu hình bốn chân phù hợp với tải dạng khung hoặc mặt bàn có bốn điểm treo. Việc chọn đúng số chân ảnh hưởng trực tiếp tới cách phân bố tải trong quá trình nâng.

Số chân xích quyết định cách tải được treo và giữ thăng bằng. Ba mã trong nhóm bao phủ các tình huống nâng thường gặp tại xưởng cơ khí và kho bãi. Dưới đây là phần mô tả từng mã theo dữ liệu nhà sản xuất công bố, gồm dải tải trọng, chiều dài và hệ số an toàn. Thông tin này giúp đối chiếu nhanh trước khi đặt hàng.

Loại một chân

Mã PDC1- có dải tải trọng từ 1,5 tấn đến 3 tấn. Chiều dài dây nằm trong khoảng 1 đến 2 mét. Hệ số an toàn công bố là 4:1. Cấu hình một chân thích hợp với vật nâng đã có móc treo hoặc mắt nâng ở trọng tâm. Chiều dài ngắn giúp hạn chế khoảng không cần thiết giữa móc cẩu và đỉnh tải.

Khi dùng loại một chân, trọng tâm của tải cần nằm thẳng dưới điểm treo. Nếu trọng tâm lệch, tải sẽ xoay hoặc nghiêng ngay khi rời mặt sàn. Với vật nâng dài hoặc có hình dạng bất đối xứng, cấu hình nhiều chân thường phù hợp hơn. Trước mỗi ca làm việc, nên kiểm tra mắt xích và móc để phát hiện biến dạng hoặc vết nứt.

Loại hai chân

Mã PDC2- có chiều dài từ 2 đến 4 mét, hệ số an toàn 4:1. Hai chân xích tỏa ra hai điểm móc trên tải, tạo thế treo ổn định hơn so với một chân. Dải chiều dài rộng cho phép điều chỉnh góc mở giữa hai nhánh theo khoảng cách giữa hai điểm móc. Góc mở càng lớn thì lực tác dụng lên từng nhánh càng tăng.

Cấu hình hai chân thường dùng khi nâng chi tiết dài như dầm, trục hoặc tấm vật liệu. Hai điểm móc đặt cách đều trọng tâm giúp vật giữ phương ngang trong suốt hành trình nâng. Chiều dài 2 đến 4 mét cho phép làm việc dưới cầu trục có độ cao móc lớn. Người vận hành nên giữ hai nhánh đối xứng để tránh dồn tải lệch về một bên.

Loại bốn chân

Mã PDC4- có tải trọng công bố từ 2240 kg đến 6700 kg. Bốn nhánh xích tỏa ra bốn điểm móc, phân bố lực trên diện rộng hơn. Cấu hình này dùng cho khung thép, bệ máy hoặc kết cấu dạng hộp có sẵn bốn mắt nâng. Dải tải trọng rộng cho phép chọn cấp phù hợp với khối lượng thực tế của từng loại tải.

Với bốn chân, thực tế chỉ hai hoặc ba nhánh có thể chịu phần lớn tải nếu các điểm móc không đồng phẳng. Vì vậy việc tính toán cần dựa trên khuyến cáo của nhà sản xuất cho từng cấp tải. Các mắt nâng trên tải cũng cần đủ sức chịu tương ứng. Kiểm tra độ căng đều của bốn nhánh trước khi nâng hẳn tải khỏi sàn.

Cách chọn theo nhu cầu sử dụng

Việc chọn xích cẩu hàng bắt đầu từ khối lượng tải và vị trí các điểm móc. Sau đó mới xét tới chiều dài dây và không gian làm việc dưới móc cẩu. Ba mã trong nhóm có dải tải trọng và chiều dài khác nhau, nên việc đối chiếu thông số công bố là bước cần thiết. Dưới đây là các yếu tố thường được cân nhắc khi đặt hàng.

Khối lượng tải cần được xác định trước, không ước lượng bằng cảm tính. Với tải từ 1,5 đến 3 tấn có một điểm treo, mã PDC1- đáp ứng dải này. Khi tải cần treo hai điểm, mã PDC2- cho chiều dài 2 đến 4 mét. Tải nặng hơn với bốn điểm móc thì tham chiếu dải 2240 kg đến 6700 kg của bản bốn chân.

Chiều dài dây ảnh hưởng tới góc mở giữa các nhánh và chiều cao nâng còn lại. Dây quá ngắn làm góc mở lớn, tăng lực trên từng nhánh. Dây quá dài lại chiếm chiều cao hữu ích dưới móc cẩu. Nên đo khoảng cách giữa các điểm móc trên tải trước khi chọn chiều dài. Thông số hệ số an toàn 4:1 được nhà sản xuất công bố cho các mã một chân và hai chân.

Ứng dụng và điều kiện làm việc

Xích cẩu hàng được dùng tại xưởng cơ khí, kho vật tư và khu vực lắp đặt máy móc. Các công việc thường gặp gồm nâng phôi, di chuyển khuôn, hạ bệ máy xuống vị trí lắp. Lựa chọn cấu hình phụ thuộc vào hình dạng tải và số mắt nâng có sẵn. Mỗi lần nâng nên được chuẩn bị với phương án treo rõ ràng từ trước.

Trong xưởng gia công, tải thường có khối lượng ổn định và điểm móc cố định. Khi đó một bộ xích chuyên dùng cho từng loại tải giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị. Ở kho bãi, tải thay đổi liên tục nên nhiều cấu hình khác nhau sẽ linh hoạt hơn. Cấu hình bốn chân thường được giữ cho các khối lớn, còn một chân dùng cho việc nâng nhanh.

Lưu ý khi sử dụng và bảo quản

Xích cẩu hàng chịu tải lặp lại nên cần kiểm tra định kỳ trước mỗi ca. Các điểm cần quan sát gồm mắt xích, móc, chốt an toàn và vòng treo. Mọi dấu hiệu biến dạng, mài mòn sâu hoặc nứt đều là lý do để ngừng sử dụng. Thông số tải trọng và hệ số an toàn do nhà sản xuất công bố chỉ đúng khi bộ xích còn nguyên trạng.

Không kéo lê xích trên nền bê tông vì ma sát làm mòn mắt xích. Tránh để xích bị xoắn hoặc thắt nút trước khi nâng tải. Sau khi dùng, nên treo bộ xích lên giá thay vì để dưới sàn ẩm. Ghi lại ngày kiểm tra và tình trạng từng bộ giúp theo dõi tuổi thọ. Người vận hành cần được hướng dẫn về cách móc tải đúng.

Để đối chiếu thông số từng cấu hình, xem trang chi tiết của PDC1-, PDC2- và PDC4-. Liên hệ bộ phận kỹ thuật nếu cần tư vấn chọn cấu hình theo khối lượng tải thực tế.